Bevrijdingsdag
Historische context
Bevrijdingsdag valt elk jaar op 5 mei en herdenkt de bevrijding van de Duitse bezetting in 1945.
Op 5 mei 1945 werd in Hotel de Wereld in Wageningen een staakt-het-vuren overeengekomen tussen de Duitse generaal Blaskowitz en de Canadese generaal Foulkes. De formele capitulatie volgde de dag erna. Sindsdien wordt 5 mei jaarlijks gevierd als Bevrijdingsdag. De dag staat in het teken van vrijheid en is nauw verbonden met Dodenherdenking op 4 mei. Pas in 1990 werd Bevrijdingsdag officieel een nationale feestdag, maar de discussie over of het elk jaar een vrije dag moet zijn loopt nog steeds.
Op 5 mei worden in veertien steden door het hele land bevrijdingsfestivals georganiseerd, met gratis muziek, debatten en culturele evenementen. Het Nationaal Comité 4 en 5 mei coördineert de vieringen. Het Bevrijdingsvuur wordt elk jaar vanuit Wageningen door estafettelopers naar alle provincies gebracht. Eens in de vijf jaar (lustrumjaren) hebben de meeste werknemers vrij, wat deze edities extra feestelijk maakt. In tussenliggende jaren gaan de festivals gewoon door, maar werken de meeste Nederlanders.
Regionale tradities
Wageningen
In de nacht van 4 op 5 mei wordt het Bevrijdingsvuur aangestoken in de "Stad der Bevrijding", waar de Duitse capitulatie in 1945 werd onderhandeld in Hotel de Wereld. Duizenden estafettelopers dragen fakkels door de nacht naar meer dan 200 gemeenten.
Wageningen
Het Gelderse bevrijdingsfestival vindt plaats rond de daadwerkelijke historische locaties: Hotel de Wereld en het 5 Mei Plein. Geen ander festival heeft deze directe band met de capitulatie.
Groningen (Stadspark)
Elke provincie organiseert sinds 1990 een officieel gratis Bevrijdingsfestival. In het Groningse Stadspark werd in 2025 een scheut van een Hiroshima-atoombomoverlevingsboom geplant als permanent vrijheidssymbool.